ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်များ အဘယ်ကြောင့် ဘေဂျင်းသို့ဦးတည်နေကြသနည်း (နိုင်ငံတကာ သုံးသပ်ဆောင်းပါး)
355
သန်းထိုက်စိုး (NP News) - ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆
ယနေ့ကာလတွင် ဘေဂျင်းသို့ပျံသန်းသည့် လေယာဉ်ခရီးစဉ်များသည် ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်များ နှင့် ရုတ်တရက် ပြည့်နှက်နေခြင်းမှာ အလွန်ထူးခြား သည့်ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်နှောင်း ပိုင်းက စပိန်နိုင်ငံဘုရင် ဖိလစ် (၆)၏ ခရီးစဉ်မှ စတင် ကာ ပြင်သစ်၊ အိုင်ယာလန်၊ ကိုရီးယား၊ ကနေဒါ၊ ဖင်လန်နှင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံတို့မှ ခေါင်းဆောင်များသည် ဆက်တိုက်ဆိုသလို ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။ အနောက်နိုင်ငံများ၏ “Five Eyes” လုံခြုံရေးမဟာမိတ် ငါးနိုင်ငံအနက် လေးနိုင်ငံထိ တရုတ် နိုင်ငံသို့ တစ်လှည့်စီရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။ အချို့က ဤဖြစ်စဉ်ကို ဆက်ဆံရေးများ အေးခဲမှုပျော်ကျလာ ခြင်းဟု ရှုမြင်ကြသော်လည်း အချို့ကမူ အမေရိကန်နှင့် ညှိနှိုင်းရာတွင် အသာစီးရရန် တရုတ်ကို အသုံးချ နေခြင်းဟု စိုးရိမ်မှုများလည်း ရှိသည်။
ထို့ကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသည် စားပွဲပေါ်တွင် တည်ခင်းခံရသည့် ဟင်းလျာဖြစ်နေသလော သို့မ ဟုတ် အတူတကွဆွေးနွေးဆုံးဖြတ်မည့် ဝိုင်းတော်သားလောဆိုသည်ကို မေးခွန်းထုတ်ရန်လိုအပ်နေ သည်။ ဤလှိုင်းလုံးကြီး၏နောက်ကွယ်မှ တွန်းအားများကို သေချာစွာစိစစ်ကြည့်ရန် လိုအပ်နေသည်မှာ လည်း အမှန်ပင်ဖြစ်သည်။ ခေါင်းဆောင်များဘာကြောင့် ခုလိုအလုအယက်လာနေကြသလဲဆိုသည်မှာ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသည့်အခြေအနေတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဤခရီးစဉ်များသည် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးအခင်း အကျင်းသစ်တစ်ခု၏အစပျိုးမှုအဖြစ်သတ်မှတ်ရန်ဖြစ်သည်။
အမှန်မှာ ဤခရီးစဉ်လှိုင်းလုံးကြီးမှာ (၂၁) ရာစုတွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏အခန်းကဏ္ဍ လုံးဝပြောင်းလဲ သွားပြီဖြစ်ကြောင်းကို ကမ္ဘာကြီးအား သက်သေပြနေသည့်အမှတ်အသားတစ်ခုဖြစ်သည်။ ယခင် ရာစု နှစ်များစွာက တရုတ်နိုင်ငံမှာ ကမ္ဘာ့အခြေအနေများကို လက်ခံသူအဆင့်၌သာ ရှိခဲ့သော်လည်း ယနေ့ တွင်မူ စည်းမျဉ်းများနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ကိုယ်တိုင်ဖန်တီးသူဖြစ်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်များသည် နှစ်နိုင်ငံစီးပွားရေးကိစ္စရပ်များအတွက်သာ လာနေကြခြင်း မဟုတ် တော့ဘဲ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဆန်းသစ်တီထွင်မှုများကို စတင်မိတ်ဆက်ရန် တရုတ်နိုင်ငံကို ဗဟိုချက် အဖြစ်ရွေးချယ်လာကြခြင်းဖြစ်သည်။ ယခင်က အင်အားကြီးရန် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေစေနိုင်သည့် လက်နက်များ လိုအပ်သော်လည်း ယခုခေတ်တွင်မူ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ချိတ်ဆက်နိုင်စွမ်းကသာ ပိုမို အရေးကြီးလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံမှာ စက်မှုတော်လှန်ရေးနှင့် AI တော်လှန်ရေးကို တစ်ပြိုင် နက်တည်း ဖြတ်သန်းနေပြီး ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး စီးပွားရေးအင်အားစုဖြစ်လာတော့မည်ကို အားလုံးက ကောင်းစွာသိရှိနေကြပြီဖြစ်သည်။ အနောက်နိုင်ငံများမှခေါင်းဆောင်များသည် ဤအချက်ကို သိနား လည်သောကြောင့်သာ ဘေဂျင်းသို့ အရောက်လာကြခြင်းဖြစ်ခြင်းမှာလည်း အမှန်ပင်ဖြစ်သည်။ တရုတ် ၏ ဩဇာအာဏာမှာ ယခင်ကထက် ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာနေပြီဆိုသည်မှာ ငြင်း၍မရသောအချက်ပင် ဖြစ် နိုင်ပါသည်။ ဤပြောင်းလဲမှုမှာ ကမ္ဘာ့သမိုင်း၏အရေးကြီးသော အလှည့်အပြောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဥရောပနှင့် အနောက်နိုင်ငံများသည် တရုတ်နိုင်ငံအပေါ် ထားရှိသည့်စိတ်နေစိတ်ထားများ သိသိ သာသာပြောင်းလဲလာမှုကြောင့် ဆက်ဆံရေးအဆင့် သစ်တစ်ခုသို့ ရောက်ရှိနေပြီဟုယူဆနိုင်သည်။ လွန်ခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ်များက တရုတ်ကို ကမ္ဘာ့ပြဿနာများ၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြသော် လည်း ယနေ့တွင်မူ စိန်ခေါ်မှုများအတွက်အရေးကြီးသော ဖြေရှင်းချက်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုလာရခြင်း ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် အမေရိကန်နှင့်ယှဉ်လျှင် တရုတ်သည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးကိုထောက်ပံ့ရန် ပိုမိုအပြု သဘောဆောင်သည့်အခန်းကဏ္ဍမှပါဝင်နေပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာစနစ်ကို ဆက်လက်ဆုပ်ကိုင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အနောက်နိုင်ငံများသည် တရုတ်နှင့် အမေရိကန်ကြားတွင် ပြန်လည်မျှခြေညှိရန်နှင့် ၎င်းတို့၏ သံတမန်ရေး၊ စီးပွားရေးနယ်ပယ်များကို ချဲ့ထွင်ရန်အတွက် တရုတ်နိုင်ငံဆီသို့ မဖြစ်မနေ လာရောက်နေ ကြရခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအချက်သည် အမေရိကန်၏ မတူညီသောမူဝါဒများနှင့် ပထဝီနိုင်ငံရေး တင်းမာမှု များကြောင့် ဥရောပနိုင်ငံများအတွက် ကြီးမားသည့်တွန်းအားတစ်ရပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဤသံတမန်ရေးရာကစားကွက်များကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်ရမည်ဖြစ်သည်။ ဥရောပ၏ ဗျူဟာ မှာ အမေရိကန်အပေါ် မှီခိုမှုလျှော့ချ ရေးဘက်သို့ သိသိ သာသာယိမ်းလာနေခြင်းမျိုးလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ဤအပြောင်းအလဲမှာ ဥရောပ၏ အနာဂတ်အတွက် အလွန်အရေးကြီးသော ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိ အမေရိကန်တွင် ဖြစ်ပျက်နေသည့် အခြေအနေများ၏ရောင်ပြန်ဟပ်မှုကြောင့် ကမ္ဘာ့ခေါင်း ဆောင်များသည် တရုတ်နိုင်ငံဆီသို့ ဦးတည်လာရခြင်းဖြစ်သည် ဟုလည်း သုံးသပ်နိုင်သည်။ အမေရိကန် မှာ ပိုမိုကာကွယ်ရေးဝါဒဆန်လာပြီး ဥရောပအပေါ် အခွန်တိုးကောက်ရန် ကြိုးပမ်းလာခြင်းက ဥရောပ ခေါင်းဆောင်များကို အခြားအစားထိုးစရာ ဈေးကွက်များရှာဖွေရန် တွန်းအားပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ ရေးအရ ဥရောပ ကော်မရှင်ကတရုတ်ကို စနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြိုင်ဘက်ဟုသတ်မှတ်ထားဆဲ ဖြစ်သော် လည်း စီးပွားရေးအရမူ တရုတ်၏အင်အားကြီးမားသောဈေးကွက်ကို လျစ်လျူရှုရန် မဖြစ်နိုင်တော့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥရောပ၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒသည် တရုတ်၏စနစ်ကို ၎င်းတို့စိတ်ကြိုက်ပြောင်းလဲလိုသည့် အာဏာရှင်ဆန်သော အတွေးအခေါ်များအပေါ် အခြေခံနေဆဲဖြစ်ခြင်းမှာ အလွန်ရယ်စရာကောင်းလှ သည့်အချက်ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့အထိုင်သည် ဝင်ရိုးစုံကမ္ဘာဆီသို့ ဦးတည် ရွေ့လျားနေပြီဖြစ်ကြောင်းကို သက်သေပြနေ သည့် ဖြစ်ရပ်တစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ ကျွန်တော်တို့သည် အင်အားကြီးနိုင်ငံတစ်ခုတည်းက လွှမ်းမိုးထား သည့်ခေတ်ကို ကျော်လွန်လာခဲ့ပြီဖြစ်ခြင်းမှာလည်း အရှိတရားဖြစ်သည်။ ဥရောပအနေဖြင့် လက်တွေ့ ကျသောလမ်းစဉ်ကို ရွေးချယ်ရန်အချိန်တန်ပြီ ဆိုသည် မှာလည်း အမှန်တရားဖြစ်သည်။ ဤခရီးစဉ်များ သည် ၎င်းတို့၏စီးပွားရေး ရှင်သန်မှုအတွက် နောက်ဆုံးမျှော်လင့်ချက်ဖြစ်သည်။
အနောက်နိုင်ငံများ၏ ယခုလုပ်ရပ်များသည် အမေရိကန်အပေါ် အားကိုး၍ မရတော့သည့်အပေါ် တုံ့ ပြန်သည့် ရှုပ်ထွေးမှုတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် အတွေးအခေါ်ချင်း မတူညီသော်လည်း အလွန် တည်ငြိမ်ပြီး တိုးတက်နေသည့်တရုတ်နိုင်ငံဆီသို့ ပိုက်ဆံအတွက်ကြောင့်သာ အဓိကလာရောက်နေကြ ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။ သမ္မတထရမ့် ဒုတိယအကြိမ် ရွေးကောက်ခံရခြင်းသည် အမေရိကန်၏လမ်းကြောင်း လုံးဝပြောင်းလဲသွားပြီဖြစ်ကြောင်းကို ပြသလိုက်သဖြင့် ၎င်းတို့မှာ အမေရိကန်၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးမှ ကင်းဝေးရန် ကြိုးစားလာရခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ဥရောပ သံအမတ်အချို့၏ပြောကြားချက် များ အရ ၎င်းတို့၏စိတ်ထဲတွင် ကိုလိုနီခေတ်ကဲ့သို့ ဆရာလုပ်လိုသည့်စိတ်နေစိတ်ထားများ ကိန်းအောင်း နေဆဲဖြစ်ကြောင်း တွေ့နေရဆဲဖြစ်သည်။ တရုတ်ပြည်သူများကမူ ၎င်းတို့အား ပိုက်ဆံရှာရန်အတွက် တင်မဟုတ်ဘဲ စစ်မှန်သောလေးစားမှုဖြင့် တန်းတူဆက်ဆံရန်နှင့် အရှိတရားကိုပြောင်းလဲရှုမြင်ရန် ပြတ် ပြတ်သားသား တောင်းဆိုနေကြသည်။ ဤကဲ့သို့သော စိတ်နေစိတ်ထား အတားအဆီးများကို ကျော် လွှားရန် လိုအပ်နေခြင်းမှာလည်း သေချာသည်။ အပြန်အလှန် လေးစားမှုမရှိဘဲ ခိုင်မာသောဆက်ဆံရေး တည်ဆောက်ရန် မဖြစ်နိုင်ခြင်းမှာလည်း အမှန်တရားဖြစ် သည်။ အနောက်နိုင်ငံများ၏မာနမှာ ၎င်းတို့၏ တိုးတက်မှုကို ဟန့်တားနေသည့်အရာတစ်ခုဖြစ်သည်။
အနောက်နိုင်ငံများအနေဖြင့် ဤအေးခဲနေသည့် ဆက်ဆံရေးများမှ သင်ခန်းစာယူသင့်သည့် ပထမဆုံးအချက်မှာ စိတ်ကူးယဉ်မှုနှင့် လက်တွေ့ဘဝကို ခွဲခြား မြင်တတ်ရန်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန် အပေါ် အလွန် အမင်း မှီခိုပြီး တရုတ်ကို အဆိုးမြင်နေမည့်အစား တရုတ်၏အပြုသဘောဆောင်သည့် ပံ့ပိုးမှုများကို မြင်အောင်ကြည့်သင့်သည့်အချိန်ရောက်နေပြီဖြစ်သည်။ ဒုတိယအချက်မှာ စီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးကို နိုင်ငံရေးအလွန်အမင်း မလုပ်ရန်ဖြစ်ပြီး လုံခြုံရေးအကြောင်းပြချက်ဖြင့် ပိတ်ပင်ခြင်း မှာ ၎င်းတို့၏ စီးပွားရေးကိုသာ ထိခိုက်စေမည်ဖြစ်သည်။
နောက်ဆုံးအချက်မှာ တရုတ်နိုင်ငံ၏ အရှိတရားကို မျက်စိဖွင့်ကြည့်ရန်ဖြစ်ပြီး တရုတ်သည် အခြား အင်အားကြီးနိုင်ငံများနှင့် မတူဘဲ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်မှုတွင် ကောင်းမွန်သည့်ပြောင်းလဲမှု များ ပေးလိုခြင်းဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် အမြဲတမ်း နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးကို ဒီမိုကရေစီ နည်းကျ စေရန်နှင့် အားလုံးတန်းတူ နေရာရရှိစေရန်အတွက် အစဉ်တစိုက် ကြိုးပမ်းအားထုတ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ဤမူဝါဒများသည် ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အဓိကသော့ချက်များဖြစ်နေခြင်းမှာလည်း ထင်ရှားသည့် အချက်ဖြစ်သည်။ ကျွန်တော်တို့သည် အစွဲများကိုဖယ်ရှားပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ရှေ့တန်းတင်ရ မည်ဖြစ်ခြင်းမှာလည်း အရေးကြီးသည့်လမ်းစဉ်ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ဤသင်ခန်းစာများကို မှတ်သားထားခြင်း က အမှားများကို ရှောင်ရှားနိုင်စေမည်ဖြစ်သည်။
အနောက်နိုင်ငံများနှင့် တရုတ်နိုင်ငံကြား ဆက်ဆံရေးမှာ ရွှေခေတ်မှသည် ရေခဲခေတ်သို့ ရောက် ရှိခဲ့သော်လည်း ယခုအခါတွင်မူ လက်တွေ့ကျသော ခေတ်သစ်တစ်ခုသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပြီဖြစ် သည်။ စီးပွားရေးအရ အကျပ်ရိုက်လာချိန်တွင် လူသည် သိသိသာသာ နှိမ့်ချတတ်လာသလို မျိုးဥရောပ သည်လည်း ၎င်းတို့၏အကျိုးစီးပွားအတွက် တရုတ် နှင့်ပိုမိုပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် လိုလားလာရခြင်း ဖြစ်သည်။ ကြောင်းကျိုးဆက်စပ်မှုအရရော၊ နိုင်ငံရေး အရပါ ရေခဲများပျော်ကျသွားပြီဖြစ်သော်လည်း ယခင်ကဲ့သို့ ရွှေခေတ်သို့ ချက်ချင်းပြန်ရောက်ရန်မှာမူ အချိန်ယူရဦးမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် တရုတ်နိုင်ငံ သည် အနောက်အင်အားကြီးများ ရှေ့တွင် ဝပ်တွားသွားမည့် နိုင်ငံမျိုးမဟုတ်ဘဲ ၎င်း၏ ထူးခြားသည့် အခန်းကဏ္ဍဖြင့် ကမ္ဘာ့ကြီးကို ဆက်လက်ဦးဆောင်နေမည်သာဖြစ်သည်။
ဥရောပနိုင်ငံများအနေဖြင့် မာနများကို ဘေးဖယ်ထားပြီး တရုတ်နိုင်ငံဆီမှ သင်ယူရန်နှင့် အပြန် အလှန်လေးစားမှုဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်သာလျှင် အကောင်းဆုံးရွေးချယ်မှုဖြစ်သည်။ ဤခေတ်သစ် အခွင့်အလမ်းများကို အမိအရဆုပ်ကိုင်သင့်သည့် အနေအထားဖြစ်သည်။ တရုတ်၏ဖွံ့ဖြိုးမှုမှာ ကမ္ဘာကြီး အတွက် အကျိုးကျေးဇူးများ သယ်ဆောင်လာမည်ဖြစ်ခြင်းမှာလည်း ယုံကြည်စိတ်ချရသည့်အချက်ပင် ဖြစ်သည်။ ဤခရီးစဉ်များသည် ဆက်ဆံရေးသစ်၏ အစပြုခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။
နိဂုံးချုပ်ရပါက ဒီမိုကရေစီ ဟုတ်မဟုတ်ဆိုသည့် ကျဉ်းမြောင်းသော တန်ဖိုးသတ်မှတ်ချက်များ မှရုန်းထွက်ပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအုပ်ချုပ်မှုနှင့် ဘက်စုံစနစ်ကို ပိုမိုအာရုံစိုက်ရန် လိုအပ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏အမြင်အရ မည်သူမျှ ဟင်းလျာမဖြစ်စေရဘဲ နိုင်ငံအားလုံးသည် ဝိုင်းတော်သားအဖြစ် တန်းတူရည်တူထိုင်နိုင်ရမည်ဟူသောမူဝါဒကို ကိုင်စွဲထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသို့သော နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး ဒီမိုကရေစီစနစ်သည်သာလျှင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများအတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်သော အနာဂတ်နှင့် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို ဖန်တီးပေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အတိတ်က အစွဲအလမ်းများ နှင့်မာနများကိုစွန့်လွှတ်ကာ မျက်စိဖွင့်ကြည့်ခြင်းဖြင့် ခေတ်သစ်၏အရှိတရားကို မှန်ကန်စွာရင်ဆိုင်ကြရန် အလွန်အရေးကြီးသည်။ အားလုံး တန်းတူညီမျှသည့် ကမ္ဘာကြီးကို အတူတူ တည်ဆောက်ကြရမည်ဆိုသည်မှာလည်း အဓိကတာဝန်ဖြစ်သည်။ အရှိတရားကို လက်ခံခြင်းကသာ အောင်မြင်မှု၏လမ်းစဖြစ်သည် ဆိုသည်ကို အထူးမှတ်သားရန် လိုနေပြီဖြစ်သည်။
Zawgyi Version:
ကမာၻ႔ေခါင္းေဆာင္မ်ား အဘယ္ေၾကာင့္ ေဘဂ်င္းသို႔ဦးတည္ေနၾကသနည္း
(ႏိုင္ငံတကာ သုံးသပ္ေဆာင္းပါး)
သန္းထိုက္စိုး (NP News) - ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၆
ယေန႔ကာလတြင္ ေဘဂ်င္းသို႔ပ်ံသန္းသည့္ ေလယာဥ္ခရီးစဥ္မ်ားသည္ ကမာၻ႔ေခါင္းေဆာင္မ်ား ႏွင့္ ႐ုတ္တရက္ ျပည့္ႏွက္ေနျခင္းမွာ အလြန္ထူးျခား သည့္ျဖစ္စဥ္တစ္ခု ျဖစ္သည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ေႏွာင္း ပိုင္းက စပိန္ႏိုင္ငံဘုရင္ ဖိလစ္ (၆)၏ ခရီးစဥ္မွ စတင္ ကာ ျပင္သစ္၊ အိုင္ယာလန္၊ ကိုရီးယား၊ ကေနဒါ၊ ဖင္လန္ႏွင့္ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံတို႔မွ ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ဆက္တိုက္ဆိုသလို ေရာက္ရွိလာခဲ့ၾကသည္။ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား၏ “Five Eyes” လုံၿခဳံေရးမဟာမိတ္ ငါးႏိုင္ငံအနက္ ေလးႏိုင္ငံထိ တ႐ုတ္ ႏိုင္ငံသို႔ တစ္လွည့္စီေရာက္ရွိခဲ့ၾကသည္။ အခ်ိဳ႕က ဤျဖစ္စဥ္ကို ဆက္ဆံေရးမ်ား ေအးခဲမႈေပ်ာ္က်လာ ျခင္းဟု ရႈျမင္ၾကေသာ္လည္း အခ်ိဳ႕ကမူ အေမရိကန္ႏွင့္ ညႇိႏႈိင္းရာတြင္ အသာစီးရရန္ တ႐ုတ္ကို အသုံးခ် ေနျခင္းဟု စိုးရိမ္မႈမ်ားလည္း ရွိသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ စားပြဲေပၚတြင္ တည္ခင္းခံရသည့္ ဟင္းလ်ာျဖစ္ေနသေလာ သို႔မ ဟုတ္ အတူတကြေဆြးေႏြးဆုံးျဖတ္မည့္ ဝိုင္းေတာ္သားေလာဆိုသည္ကို ေမးခြန္းထုတ္ရန္လိုအပ္ေန သည္။ ဤလႈိင္းလုံးႀကီး၏ေနာက္ကြယ္မွ တြန္းအားမ်ားကို ေသခ်ာစြာစိစစ္ၾကည့္ရန္ လိုအပ္ေနသည္မွာ လည္း အမွန္ပင္ျဖစ္သည္။ ေခါင္းေဆာင္မ်ားဘာေၾကာင့္ ခုလိုအလုအယက္လာေနၾကသလဲဆိုသည္မွာ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ေကာင္းသည့္အေျခအေနတစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ ဤခရီးစဥ္မ်ားသည္ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံေရးအခင္း အက်င္းသစ္တစ္ခု၏အစပ်ိဳးမႈအျဖစ္သတ္မွတ္ရန္ျဖစ္သည္။
အမွန္မွာ ဤခရီးစဥ္လႈိင္းလုံးႀကီးမွာ (၂၁) ရာစုတြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏အခန္းက႑ လုံးဝေျပာင္းလဲ သြားၿပီျဖစ္ေၾကာင္းကို ကမာၻႀကီးအား သက္ေသျပေနသည့္အမွတ္အသားတစ္ခုျဖစ္သည္။ ယခင္ ရာစု ႏွစ္မ်ားစြာက တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ ကမာၻ႔အေျခအေနမ်ားကို လက္ခံသူအဆင့္၌သာ ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ယေန႔ တြင္မူ စည္းမ်ဥ္းမ်ားႏွင့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို ကိုယ္တိုင္ဖန္တီးသူျဖစ္လာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
ကမာၻ႔ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ႏွစ္ႏိုင္ငံစီးပြားေရးကိစၥရပ္မ်ားအတြက္သာ လာေနၾကျခင္း မဟုတ္ ေတာ့ဘဲ ကမာၻလုံးဆိုင္ရာ ဆန္းသစ္တီထြင္မႈမ်ားကို စတင္မိတ္ဆက္ရန္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကို ဗဟိုခ်က္ အျဖစ္ေ႐ြးခ်ယ္လာၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ယခင္က အင္အားႀကီးရန္ အစုလိုက္အၿပဳံလိုက္ ေသေစႏိုင္သည့္ လက္နက္မ်ား လိုအပ္ေသာ္လည္း ယခုေခတ္တြင္မူ အစုလိုက္အၿပဳံလိုက္ ခ်ိတ္ဆက္ႏိုင္စြမ္းကသာ ပိုမို အေရးႀကီးလာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ စက္မႈေတာ္လွန္ေရးႏွင့္ AI ေတာ္လွန္ေရးကို တစ္ၿပိဳင္ နက္တည္း ျဖတ္သန္းေနၿပီး ကမာၻ႔အႀကီးဆုံး စီးပြားေရးအင္အားစုျဖစ္လာေတာ့မည္ကို အားလုံးက ေကာင္းစြာသိရွိေနၾကၿပီျဖစ္သည္။ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားမွေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ဤအခ်က္ကို သိနား လည္ေသာေၾကာင့္သာ ေဘဂ်င္းသို႔ အေရာက္လာၾကျခင္းျဖစ္ျခင္းမွာလည္း အမွန္ပင္ျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္ ၏ ဩဇာအာဏာမွာ ယခင္ကထက္ ပိုမိုက်ယ္ျပန႔္လာေနၿပီဆိုသည္မွာ ျငင္း၍မရေသာအခ်က္ပင္ ျဖစ္ ႏိုင္ပါသည္။ ဤေျပာင္းလဲမႈမွာ ကမာၻ႔သမိုင္း၏အေရးႀကီးေသာ အလွည့္အေျပာင္းတစ္ခုျဖစ္သည္။
ဥေရာပႏွင့္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားသည္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအေပၚ ထားရွိသည့္စိတ္ေနစိတ္ထားမ်ား သိသိ သာသာေျပာင္းလဲလာမႈေၾကာင့္ ဆက္ဆံေရးအဆင့္ သစ္တစ္ခုသို႔ ေရာက္ရွိေနၿပီဟုယူဆႏိုင္သည္။ လြန္ခဲ့သည့္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားက တ႐ုတ္ကို ကမာၻ႔ျပႆနာမ်ား၏ အစိတ္အပိုင္းအျဖစ္ ရႈျမင္ခဲ့ၾကေသာ္ လည္း ယေန႔တြင္မူ စိန္ေခၚမႈမ်ားအတြက္အေရးႀကီးေသာ ေျဖရွင္းခ်က္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳလာရျခင္း ျဖစ္သည္။ အထူးသျဖင့္ အေမရိကန္ႏွင့္ယွဥ္လွ်င္ တ႐ုတ္သည္ ကမာၻ႔စီးပြားေရးကိုေထာက္ပံ့ရန္ ပိုမိုအျပဳ သေဘာေဆာင္သည့္အခန္းက႑မွပါဝင္ေနၿပီး ကမာၻလုံးဆိုင္ရာစနစ္ကို ဆက္လက္ဆုပ္ကိုင္ထားျခင္း ျဖစ္သည္။ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားသည္ တ႐ုတ္ႏွင့္ အေမရိကန္ၾကားတြင္ ျပန္လည္မွ်ေျခညႇိရန္ႏွင့္ ၎တို႔၏ သံတမန္ေရး၊ စီးပြားေရးနယ္ပယ္မ်ားကို ခ်ဲ႕ထြင္ရန္အတြက္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဆီသို႔ မျဖစ္မေန လာေရာက္ေန ၾကရျခင္းျဖစ္သည္။ ဤအခ်က္သည္ အေမရိကန္၏ မတူညီေသာမူဝါဒမ်ားႏွင့္ ပထဝီႏိုင္ငံေရး တင္းမာမႈ မ်ားေၾကာင့္ ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားအတြက္ ႀကီးမားသည့္တြန္းအားတစ္ရပ္ျဖစ္လာခဲ့သည္။
ဤသံတမန္ေရးရာကစားကြက္မ်ားကို အနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္ရမည္ျဖစ္သည္။ ဥေရာပ၏ ဗ်ဴဟာ မွာ အေမရိကန္အေပၚ မွီခိုမႈေလွ်ာ့ခ် ေရးဘက္သို႔ သိသိ သာသာယိမ္းလာေနျခင္းမ်ိဳးလည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ဤအေျပာင္းအလဲမွာ ဥေရာပ၏ အနာဂတ္အတြက္ အလြန္အေရးႀကီးေသာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ျဖစ္သည္။ လက္ရွိ အေမရိကန္တြင္ ျဖစ္ပ်က္ေနသည့္ အေျခအေနမ်ား၏ေရာင္ျပန္ဟပ္မႈေၾကာင့္ ကမာၻ႔ေခါင္း ေဆာင္မ်ားသည္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဆီသို႔ ဦးတည္လာရျခင္းျဖစ္သည္ ဟုလည္း သုံးသပ္ႏိုင္သည္။ အေမရိကန္ မွာ ပိုမိုကာကြယ္ေရးဝါဒဆန္လာၿပီး ဥေရာပအေပၚ အခြန္တိုးေကာက္ရန္ ႀကိဳးပမ္းလာျခင္းက ဥေရာပ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို အျခားအစားထိုးစရာ ေဈးကြက္မ်ားရွာေဖြရန္ တြန္းအားေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံ ေရးအရ ဥေရာပ ေကာ္မရွင္ကတ႐ုတ္ကို စနစ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ၿပိဳင္ဘက္ဟုသတ္မွတ္ထားဆဲ ျဖစ္ေသာ္ လည္း စီးပြားေရးအရမူ တ႐ုတ္၏အင္အားႀကီးမားေသာေဈးကြက္ကို လ်စ္လ်ဴရႈရန္ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ဥေရာပ၏ ႏိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒသည္ တ႐ုတ္၏စနစ္ကို ၎တို႔စိတ္ႀကိဳက္ေျပာင္းလဲလိုသည့္ အာဏာရွင္ဆန္ေသာ အေတြးအေခၚမ်ားအေပၚ အေျခခံေနဆဲျဖစ္ျခင္းမွာ အလြန္ရယ္စရာေကာင္းလွ သည့္အခ်က္ျဖစ္သည္။
ကမာၻ႔အထိုင္သည္ ဝင္႐ိုးစုံကမာၻဆီသို႔ ဦးတည္ ေ႐ြ႕လ်ားေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္းကို သက္ေသျပေန သည့္ ျဖစ္ရပ္တစ္ခုပင္ျဖစ္သည္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔သည္ အင္အားႀကီးႏိုင္ငံတစ္ခုတည္းက လႊမ္းမိုးထား သည့္ေခတ္ကို ေက်ာ္လြန္လာခဲ့ၿပီျဖစ္ျခင္းမွာလည္း အရွိတရားျဖစ္သည္။ ဥေရာပအေနျဖင့္ လက္ေတြ႕ က်ေသာလမ္းစဥ္ကို ေ႐ြးခ်ယ္ရန္အခ်ိန္တန္ၿပီ ဆိုသည္ မွာလည္း အမွန္တရားျဖစ္သည္။ ဤခရီးစဥ္မ်ား သည္ ၎တို႔၏စီးပြားေရး ရွင္သန္မႈအတြက္ ေနာက္ဆုံးေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ျဖစ္သည္။
အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား၏ ယခုလုပ္ရပ္မ်ားသည္ အေမရိကန္အေပၚ အားကိုး၍ မရေတာ့သည့္အေပၚ တုံ႔ ျပန္သည့္ ရႈပ္ေထြးမႈတစ္ရပ္ ျဖစ္သည္။ ၎တို႔သည္ အေတြးအေခၚခ်င္း မတူညီေသာ္လည္း အလြန္ တည္ၿငိမ္ၿပီး တိုးတက္ေနသည့္တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဆီသို႔ ပိုက္ဆံအတြက္ေၾကာင့္သာ အဓိကလာေရာက္ေနၾက ျခင္းျဖစ္ႏိုင္သည္။ သမၼတထရမ့္ ဒုတိယအႀကိမ္ ေ႐ြးေကာက္ခံရျခင္းသည္ အေမရိကန္၏လမ္းေၾကာင္း လုံးဝေျပာင္းလဲသြားၿပီျဖစ္ေၾကာင္းကို ျပသလိုက္သျဖင့္ ၎တို႔မွာ အေမရိကန္၏ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမွ ကင္းေဝးရန္ ႀကိဳးစားလာရျခင္းလည္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ဥေရာပ သံအမတ္အခ်ိဳ႕၏ေျပာၾကားခ်က္ မ်ား အရ ၎တို႔၏စိတ္ထဲတြင္ ကိုလိုနီေခတ္ကဲ့သို႔ ဆရာလုပ္လိုသည့္စိတ္ေနစိတ္ထားမ်ား ကိန္းေအာင္း ေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႕ေနရဆဲျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္ျပည္သူမ်ားကမူ ၎တို႔အား ပိုက္ဆံရွာရန္အတြက္ တင္မဟုတ္ဘဲ စစ္မွန္ေသာေလးစားမႈျဖင့္ တန္းတူဆက္ဆံရန္ႏွင့္ အရွိတရားကိုေျပာင္းလဲရႈျမင္ရန္ ျပတ္ ျပတ္သားသား ေတာင္းဆိုေနၾကသည္။ ဤကဲ့သို႔ေသာ စိတ္ေနစိတ္ထား အတားအဆီးမ်ားကို ေက်ာ္ လႊားရန္ လိုအပ္ေနျခင္းမွာလည္း ေသခ်ာသည္။ အျပန္အလွန္ ေလးစားမႈမရွိဘဲ ခိုင္မာေသာဆက္ဆံေရး တည္ေဆာက္ရန္ မျဖစ္ႏိုင္ျခင္းမွာလည္း အမွန္တရားျဖစ္ သည္။ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား၏မာနမွာ ၎တို႔၏ တိုးတက္မႈကို ဟန႔္တားေနသည့္အရာတစ္ခုျဖစ္သည္။
အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ ဤေအးခဲေနသည့္ ဆက္ဆံေရးမ်ားမွ သင္ခန္းစာယူသင့္သည့္ ပထမဆုံးအခ်က္မွာ စိတ္ကူးယဥ္မႈႏွင့္ လက္ေတြ႕ဘဝကို ခြဲျခား ျမင္တတ္ရန္ျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ အေပၚ အလြန္ အမင္း မွီခိုၿပီး တ႐ုတ္ကို အဆိုးျမင္ေနမည့္အစား တ႐ုတ္၏အျပဳသေဘာေဆာင္သည့္ ပံ့ပိုးမႈမ်ားကို ျမင္ေအာင္ၾကည့္သင့္သည့္အခ်ိန္ေရာက္ေနၿပီျဖစ္သည္။ ဒုတိယအခ်က္မွာ စီးပြားေရးႏွင့္ ကုန္သြယ္ေရးကို ႏိုင္ငံေရးအလြန္အမင္း မလုပ္ရန္ျဖစ္ၿပီး လုံၿခဳံေရးအေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ ပိတ္ပင္ျခင္း မွာ ၎တို႔၏ စီးပြားေရးကိုသာ ထိခိုက္ေစမည္ျဖစ္သည္။
ေနာက္ဆုံးအခ်က္မွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ အရွိတရားကို မ်က္စိဖြင့္ၾကည့္ရန္ျဖစ္ၿပီး တ႐ုတ္သည္ အျခား အင္အားႀကီးႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ မတူဘဲ ကမာၻလုံးဆိုင္ရာ အုပ္ခ်ဳပ္မႈတြင္ ေကာင္းမြန္သည့္ေျပာင္းလဲမႈ မ်ား ေပးလိုျခင္းျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ အၿမဲတမ္း ႏိုင္ငံတကာဆက္ဆံေရးကို ဒီမိုကေရစီ နည္းက် ေစရန္ႏွင့္ အားလုံးတန္းတူ ေနရာရရွိေစရန္အတြက္ အစဥ္တစိုက္ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္ေနျခင္းျဖစ္သည္။ ဤမူဝါဒမ်ားသည္ ကမာၻ႔ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ အဓိကေသာ့ခ်က္မ်ားျဖစ္ေနျခင္းမွာလည္း ထင္ရွားသည့္ အခ်က္ျဖစ္သည္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔သည္ အစြဲမ်ားကိုဖယ္ရွားၿပီး ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈကို ေရွ႕တန္းတင္ရ မည္ျဖစ္ျခင္းမွာလည္း အေရးႀကီးသည့္လမ္းစဥ္ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ ဤသင္ခန္းစာမ်ားကို မွတ္သားထားျခင္း က အမွားမ်ားကို ေရွာင္ရွားႏိုင္ေစမည္ျဖစ္သည္။
အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံၾကား ဆက္ဆံေရးမွာ ေ႐ႊေခတ္မွသည္ ေရခဲေခတ္သို႔ ေရာက္ ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ယခုအခါတြင္မူ လက္ေတြ႕က်ေသာ ေခတ္သစ္တစ္ခုသို႔ ျပန္လည္ေရာက္ရွိလာၿပီျဖစ္ သည္။ စီးပြားေရးအရ အက်ပ္႐ိုက္လာခ်ိန္တြင္ လူသည္ သိသိသာသာ ႏွိမ့္ခ်တတ္လာသလို မ်ိဳးဥေရာပ သည္လည္း ၎တို႔၏အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ တ႐ုတ္ ႏွင့္ပိုမိုပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ရန္ လိုလားလာရျခင္း ျဖစ္သည္။ ေၾကာင္းက်ိဳးဆက္စပ္မႈအရေရာ၊ ႏိုင္ငံေရး အရပါ ေရခဲမ်ားေပ်ာ္က်သြားၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း ယခင္ကဲ့သို႔ ေ႐ႊေခတ္သို႔ ခ်က္ခ်င္းျပန္ေရာက္ရန္မွာမူ အခ်ိန္ယူရဦးမည္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ သည္ အေနာက္အင္အားႀကီးမ်ား ေရွ႕တြင္ ဝပ္တြားသြားမည့္ ႏိုင္ငံမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ ၎၏ ထူးျခားသည့္ အခန္းက႑ျဖင့္ ကမာၻ႔ႀကီးကို ဆက္လက္ဦးေဆာင္ေနမည္သာျဖစ္သည္။
ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ မာနမ်ားကို ေဘးဖယ္ထားၿပီး တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဆီမွ သင္ယူရန္ႏွင့္ အျပန္ အလွန္ေလးစားမႈျဖင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ရန္သာလွ်င္ အေကာင္းဆုံးေ႐ြးခ်ယ္မႈျဖစ္သည္။ ဤေခတ္သစ္ အခြင့္အလမ္းမ်ားကို အမိအရဆုပ္ကိုင္သင့္သည့္ အေနအထားျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္၏ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈမွာ ကမာၻႀကီး အတြက္ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား သယ္ေဆာင္လာမည္ျဖစ္ျခင္းမွာလည္း ယုံၾကည္စိတ္ခ်ရသည့္အခ်က္ပင္ ျဖစ္သည္။ ဤခရီးစဥ္မ်ားသည္ ဆက္ဆံေရးသစ္၏ အစျပဳျခင္းျဖစ္ႏိုင္သည္။
နိဂုံးခ်ဳပ္ရပါက ဒီမိုကေရစီ ဟုတ္မဟုတ္ဆိုသည့္ က်ဥ္းေျမာင္းေသာ တန္ဖိုးသတ္မွတ္ခ်က္မ်ား မွ႐ုန္းထြက္ၿပီး ကမာၻလုံးဆိုင္ရာအုပ္ခ်ဳပ္မႈႏွင့္ ဘက္စုံစနစ္ကို ပိုမိုအာ႐ုံစိုက္ရန္ လိုအပ္ေနျခင္းျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏အျမင္အရ မည္သူမွ် ဟင္းလ်ာမျဖစ္ေစရဘဲ ႏိုင္ငံအားလုံးသည္ ဝိုင္းေတာ္သားအျဖစ္ တန္းတူရည္တူထိုင္ႏိုင္ရမည္ဟူေသာမူဝါဒကို ကိုင္စြဲထားျခင္းျဖစ္သည္။ ဤသို႔ေသာ ႏိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရး ဒီမိုကေရစီစနစ္သည္သာလွ်င္ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံမ်ားအတြက္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ အနာဂတ္ႏွင့္ ဆြဲေဆာင္မႈရွိေသာ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈမ်ားကို ဖန္တီးေပးႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အတိတ္က အစြဲအလမ္းမ်ား ႏွင့္မာနမ်ားကိုစြန႔္လႊတ္ကာ မ်က္စိဖြင့္ၾကည့္ျခင္းျဖင့္ ေခတ္သစ္၏အရွိတရားကို မွန္ကန္စြာရင္ဆိုင္ၾကရန္ အလြန္အေရးႀကီးသည္။ အားလုံး တန္းတူညီမွ်သည့္ ကမာၻႀကီးကို အတူတူ တည္ေဆာက္ၾကရမည္ဆိုသည္မွာလည္း အဓိကတာဝန္ျဖစ္သည္။ အရွိတရားကို လက္ခံျခင္းကသာ ေအာင္ျမင္မႈ၏လမ္းစျဖစ္သည္ ဆိုသည္ကို အထူးမွတ္သားရန္ လိုေနၿပီျဖစ္သည္။