အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ အီရန်အပေါ် လျှော့တွက်ခဲ့သလား
1562
သန်းထိုက်စိုး (NP News) - မတ် ၂၄
အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင်ဖြစ်ပေါ်နေသော လက်ရှိအခြေအနေများကိုကြည့်လျှင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် အီရန်နိုင်ငံအပေါ် များစွာလျှော့တွက်ခဲ့ကြောင်းထင်ရှားသည်။ အီရန်၏ အဓိပတိ ခေါင်း ဆောင် အယာတိုလာမူရှတာဘာခါမေနီ၏မိန့်ခွန်းကို နားထောင်ကြည့်လျှင် သူတို့သည် အလျှော့ပေး စေ့စပ်ရန် လုံးဝဆန္ဒမရှိဘဲ ပြင်းထန်သောတုံ့ပြန်မှုများကိုသာ လုပ်ဆောင်တော့မည်ကို တွေ့ရသည်။
လူအများက ညှိနှိုင်းမှုအကြောင်းပြောနေကြသော်လည်း အီရန်သည် ယခင်က နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ညှိနှိုင်းရန်ကြိုးစားခဲ့ဖူးရာ အမေရိကန်နှင့်အစ္စရေး၏ ဗုံးကြဲမှုများကိုသာ တုံ့ပြန်မှုအဖြစ်ရရှိခဲ့သည်။ ယခု အခါ အီရန်သည် အခြေခံအဆောက်အအုံများ ဖျက်ဆီးခံရခြင်း၊ ခေါင်းဆောင်များလုပ်ကြံခံရခြင်းနှင့် လူ ပေါင်းထောင်ချီ သေဆုံးရခြင်းတို့ကဲ့သို့ ရက်စက်သောကျူးကျော်စစ်ကိုခံနေရသည်။ ထို့ကြောင့် အီရန် ၏ တုံ့ပြန်မှုများသည် အံ့ဩစရာမရှိဖြစ်နေပြီး ၎င်းတို့သည် မိမိတို့နိုင်ငံ၏တည်ရှိမှုအတွက်သာ ခုခံကာကွယ် နေကြခြင်းဖြစ်သည်။
ထရမ့်က ဤစစ်ပွဲတွင် အမေရိကန်အောင်ပွဲခံပြီဟုကြွေးကြော်နေခြင်းသည် အနှစ်သာရမရှိသော ဟန်ပြပြောဆိုချက်များသာဖြစ်သည်။ ထရမ့်သည် အ ခြေအနေတစ်ခုကို မိမိစိတ်ကူးထဲရှိသလို ပြောဆို တတ်သူဖြစ်ပြီး အမှန်တကယ်တွင်မူ အမေရိကန်အ တွက် ဤစစ်ပွဲမှာ အောင်ပွဲရမည့်လမ်းစ လုံးဝမရှိပါ။ ဤလုပ်ရပ်များသည် အမေရိကန်အတွက်သာမက တစ်ကမ္ဘာလုံးအတွက်ပါ ကပ်ဘေးတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ ကြီးကို တတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းသို့ တွန်းပို့နေခြင်း သာဖြစ်သည်။ အမေရိကန်နှင့်အစ္စရေးတို့၏ မဆင်မ ခြင် ရဲတင်းလွန်းသော စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကြောင့် ဆိုးကျိုးများကို ရင်ဆိုင်နေရပြီဖြစ်သည်။ စစ်ပွဲ၏ ရည်မှန်းချက်ပင် အတိအကျမရှိဘဲ အောင်ပွဲခံပြီဟု ပြော ဆိုနေခြင်းမှာ အင်မတန် ရယ်စရာကောင်းလှ သည့်အပြင် အခြေအနေမှန်ကို လုံးဝမျက်ကွယ်ပြုထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ယခုအခါ အမေရိကန်သည် ကမ္ဘာ့နေရာအနှံ့အပြားတွင် စစ်မီးများမွှေးနေသည်ကို စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ တွေ့ မြင်နေရသည်။ ဗင်နီဇွဲလားကို ကျူးကျော်ခြင်း၊ ကျူး ဘားကိုပိတ်ဆို့ခြင်း၊ ယူကရိန်းတွင် ရုရှားနှင့် စစ်ပွဲဖြစ်နေခြင်းနှင့် ပါကစ္စတန်-အာဖဂန်နစ္စတန် စစ်ပွဲများအထိ အမေရိကန်၏လက်ချက်များ ပါဝင်နေ ပါသည်။ ထရမ့်သည် လက်တင်အမေရိကတွင် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများလုပ်ရန်ပြောဆိုနေသလို ဂရင်းလန်း ကိုပင် ကျူးကျော်ရန်ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ဖူးသည့်အထိ စိတ်ရူးပေါက်နေသူဖြစ်သည်။ အစ္စရေးသည်လည်း အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများကို ဆက်တိုက်ကျူးကျော်နေသဖြင့် ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အကြာတွင် တတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီး စတင်ခဲ့ပြီဟုပြောရမည့်အခြေအနေသို့ ဆိုက်ရောက်နေသည်။ အမေရိကန်၏ တာဝန်မဲ့ သောဦးဆောင်မှုနှင့် စိတ်ကူးယဉ်ဆန်သောသမ္မတကြောင့် မည်သည့်ဆိုးရွားသည့်ကပ်ဘေးမျိုးမဆို ဖြစ် ပေါ်လာနိုင်သည်ဟု စိတ်မကောင်းစွာသုံးသပ်ရပါသည်။
ဤစစ်ပွဲ၏နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ကမ္ဘာကြီးသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် အဆိုးရွားဆုံး စွမ်းအင်အ ကျပ်အတည်းနှင့်လည်း ရင်ဆိုင်နေရပြီဖြစ်သည်။ အီရန်က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကိုထိန်းချုပ်ထားပြီး ၎င်းတို့ခွင့်ပြုသည့် နိုင်ငံအနည်းငယ်ကိုသာ ရေနံတင်သင်္ဘောများ ဖြတ်သန်းခွင့်ပေးထားသည်။ သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့နှင့် ရေနံရရှိမှု သိသိသာသာလျော့ကျသွားခြင်းသည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအတွက် ကပ်ဆိုးကြီးတစ်ခု ဆိုက်ရောက်စေတော့မည်ဖြစ်သည်။ (၁၉၇၀) ပြည့်လွန်နှစ်များကအတွေ့အကြုံများအရ စွမ်းအင်ပြတ် တောက်မှုသည် စီးပွားရေးအပေါ် ပြင်းထန်ပြီး လျင်မြန်သောသက်ရောက်မှုများကိုဖြစ်စေတတ်သည်။ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏လုပ်ရပ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဤစွမ်းအင်အကျပ်အတည်းသည် တစ် ကမ္ဘာလုံးရှိပြည်သူများ၏ လူမှုစီးပွားဘဝကိုအကြီးအကျယ် ထိခိုက်ပျက်စီးစေမည်မှာ မလွဲဧကန်ပင် ဖြစ် သည်။
အီရန်၏တုံ့ပြန်မှုဗျူဟာများကိုကြည့် လျှင် ၎င်းတို့သည် အမေရိကန်စခန်းများ ကိုလက်ခံထား သည့် ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများကိုပစ်မှတ်ထားခြင်းဖြင့် စီးပွားရေးအရ ထိုးနှက်နေခြင်းဖြစ်သည်။ အမေရိ ကန်သည် (၁၉၅၃)ခုနှစ်ကတည်းက အီ ရန်၏ ဒီမိုကရေစီအစိုးရကို ဖြုတ်ချခဲ့သည် မှစ၍ ဆယ်စုနှစ် များစွာတိုက်ခိုက်ခဲ့သော သမိုင်းကြောင်းရှိခဲ့သည်။ အီရန်အတွက်မူ ဤစစ်ပွဲသည် မိမိတို့၏ ရှင်သန်ရပ် တည်ရေးအတွက် အသက်လုပွဲဖြစ်ပြီး အမေရိကန်၏ကျေးကျွန်အဖြစ် အုပ်ချုပ်ခံရမည်ကို လုံးဝလက်မ ခံနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထရမ့်နှင့်နေတန်ယာ ဟုတို့သည် အီရန်နိုင်ငံကို မည်သူအုပ်ချုပ်မည်နည်းဟူသော မေးခွန်းကို ဗြောင်ကျကျ စိန်ခေါ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာကြီးအနေဖြင့် အမေရိကန်ကို အိမ်ပြန်ခိုင်း ပြီး အစ္စရေးကိုလည်း ၎င်း၏နယ်နိမိတ်အတွင်း၌သာ ငြိမ်ငြိမ်နေရန် ဝိုင်းဝန်းဖိအားပေးမှသာလျှင် ဤဆိုးရွား လှသောအကျပ်အတည်းမှ ကျော်လွှားနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။
အမေရိကန်သည် ကျွန်တော့်တစ်သက်လုံးတွင် ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲမှစ၍ ရန်သူများကို အမြဲတမ်း အထင်သေးခဲ့သည့်အကျင့်ဆိုးရှိခဲ့သည်။ ရက်ပိုင်းအတွင်း အောင်ပွဲခံမည်ဟုကြွေးကြော်လေ့ရှိသော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ဒေါ်လာထရီလျံပေါင်းများစွာနှင့် လူပေါင်းသိန်းချီအသေခံပြီးမှ အရှုံးနှင့် အိမ်ပြန်ရစမြဲ ဖြစ်သည်။ ယခုလည်း အီရန်၏ စစ်အင်အားနှင့်ဗျူဟာများကို အထင်သေးခဲ့ကြပြီး အီရန်ပြည်သူများက အစိုးရကိုဆန့်ကျင်ကြလိမ့်မည်ဟု စိတ်ကူးယဉ်ခဲ့ကြသည်။ အမေရိကန်ခေါင်းဆောင်များသည် စစ်အင် အားအပေါ်ယစ်မူးနေကြပြီး ကျန်သည့်ကမ္ဘာကြီးကို လုံးဝအကဲဖြတ်မှားယွင်းနေကြခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ၎င်း တို့၏ စိတ်ကူးယဉ်ကမ္ဘာထဲတွင် အီရန်ခေါင်းဆောင်ကို သူတို့စိတ်ကြိုက်ရွေးချယ်နိုင်မည်ဟု ထင်မှတ်နေ ခြင်းမှာ အင်မတန်ရူးသွပ်သော အတွေးအခေါ်တစ်ခုသာဖြစ်သည်။
အစ္စရေး၏စစ်ဝါဒသည် အရပ်သားနှင့်စစ်ဘက် ပစ်မှတ်ကို ခွဲခြားခြင်းမရှိဘဲ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခြင်းကိုသာ အခြေခံထားသည်။ ဂါဇာတွင် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုကျူးလွန်ခဲ့သလို ယခုလည်း လက်ဘနွန်နှင့် အီရန်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ၊ ဆေးရုံများကို ဗုံးကြဲဖျက်ဆီးနေခြင်းဖြစ်သည်။ အီရန်ရှိ စာသင်ကျောင်းတစ်ခုကို အမေရိကန်က ဒုံးကျည်ဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် ကလေးသူငယ် (၁၆၈) ဦး သေဆုံးခဲ့ရခြင်းမှာ အင်မတန်ဝမ်းနည်းဖွယ်ကောင်းသော ရာဇဝတ်မှုဖြစ်သည်။ အစ္စရေးသည် ဂါဇာကို မြေလှန်ပစ်ခဲ့သလို တီဟီရန်မြို့ကိုလည်း ထိုကဲ့သို့လုပ်ဆောင်ရန် ကြိုးစားနေခြင်းကို ကမ္ဘာကြီးက ငြိမ်ခံ မနေသင့်ပါ။ ဤသည်မှာ အမေရိကန်၏ အားပေးအားမြှောက်မှုဖြင့် လုပ်ဆောင်နေသော လူအစုလိုက် အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုဖြစ်ပြီး လူသားမျိုးနွယ်အပေါ်ကျူးလွန်သည့် ကြီးမားသောပြစ်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဝမ်းနည်းစရာကောင်းသည်မှာ အနောက်နိုင်ငံများရှိမီဒီယာများသည် ဤကဲ့သို့ ကလေးသူငယ် များ သေဆုံးမှုကို ပုံမှန်ကိစ္စတစ်ခုကဲ့သို့ (normalized) ဖြစ်အောင် ဝါဒဖြန့်နေကြခြင်းဖြစ်သည်။ အမှန် တရားကိုဖော်ပြမည့်အစား အီရန်ကိုသာ အပြစ်တင်နေကြပြီး သတင်းစီးဆင်းမှုကို ၎င်းတို့စိတ်ကြိုက် ထိန်းချုပ်ထားကြသည်။ အစ္စရေး၏ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုကိုထောက်ပြလျှင် ဂျူးဆန့်ကျင်ရေးဟု အမည် တပ်ကာ အမှန်တရားကို ဖုံးကွယ်ရန်ကြိုးစားနေကြသည်။ ဤသည်မှာ အင်မတန် ကြောက်မက်ဖွယ် ကောင်းသော ဝါဒဖြန့်မှုဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့ပြည်သူများအနေဖြင့် လက်တွေ့အရှိတရားကို နားလည်ရန် လိုအပ် သည်။ အပြစ် မဲ့ကလေးသူငယ်များသတ်ဖြတ်ခံနေရခြင်းကို မမြင်ချင်ယောင်ဆောင်နေခြင်းသည်လည်း ရာဇဝတ်မှုတွင် ပူးပေါင်းပါဝင်နေခြင်းနှင့် မခြားနားလှပါ။
ထရမ့်က အီရန်သို့ ကြည်းတပ်ဖြင့်ကျူးကျော်ရန် စဉ်းစားနေခြင်းသည်လည်း အနှစ်သာရမရှိ သော လေလုံးထွားမှုများသာဖြစ်သည်။ အီရတ်စစ်ပွဲတုန်းက ပြည်သူများကိုလိမ်ညာခဲ့သော်လည်း အခုအခါ အမေရိကန်ပြည်သူများသည် စစ်ပွဲကို ပြင်းထန်စွာဆန့်ကျင်နေကြပြီဖြစ်သည်။ စီးပွားရေး ကျဆင်းလာခြင်းနှင့်အတူ ထရမ့်၏လုပ်ရပ်များကြောင့် အမေရိကန် ပြည်တွင်းတွင် ကြီးမားသော နိုင်ငံ ရေးပေါက်ကွဲမှုများဖြစ်လာနိုင်ပါသည်။ အီရန်သည် အီရတ်ထက် ပိုမိုကြီးမားပြီး တောင်ထူထပ်သော နိုင်ငံဖြစ်သဖြင့် ကြည်း တပ်ကျူးကျော်မှုသည် အမေရိကန်အတွက် နောက်ထပ်ကပ်ဘေးတစ်ခုသာဖြစ် လာပါလိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့် မြေပြင်တပ်ဖွဲ့များစေလွှတ်နိုင်ဖွယ်မရှိသလို ၎င်းတို့တွင် မည်သည့်မဟာ ဗျူဟာမှမရှိဘဲ စိတ်ကူးယဉ်တွက်ချက်နေခြင်းသာဖြစ်သည်။
ဆောင်းပါးကိုနိဂုံးချုပ်ပါမည်။ အမေရိကန်၏ အဆုံးသတ်မဲ့စစ်ပွဲများသည် ပြီးခဲ့သည့် အနှစ် (၃၀) အတွင်း ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကိုသာ ချန်ထားခဲ့သည်ကို တွေ့ရပါမည်။ အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် နေတန်ယာဟု ၏ Clean Break စီမံကိန်းသည် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံ ထူထောင်မှုကိုတားဆီးရန်နှင့် ၎င်းတို့ကိုဆန့်ကျင် သည့်အစိုးရများကို ဖြုတ်ချရန်ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုရူးသွပ်သောဝါဒကြောင့် လစ်ဗျား၊ ဆီးရီးယား၊ အီရတ်နှင့်ယီမင်တို့တွင် စစ်ပွဲများဖြစ်ပြီး လူပေါင်း သန်း နှင့်ချီသေဆုံးခဲ့ရသည်။ နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံကို အသိအမှတ်ပြုမည့်အစား စစ်ပွဲများကိုသာရွေးချယ်ခဲ့သဖြင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း သည် ယနေ့တိုင် မငြိမ်မသက်ဖြစ်နေရခြင်းဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းအနေဖြင့် ဤရူးသွပ် သော စစ်ဝါဒများကိုရပ်တန့်ပြီး အမှန်တရားနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဘက်က မားမားမတ်မတ်ရပ်တည်ရန် အချိန်ကျရောက်နေပြီဖြစ်သည်။
Zawgyi Version;
အေမရိကန္နဲ႔ အစၥေရးတို႔ အီရန္အေပၚ ေလွ်ာ့တြက္ခဲ့သလား
သန္းထိုက္စိုး (NP News) - မတ္ ၂၄
အေရွ႕အလယ္ပိုင္းတြင္ျဖစ္ေပၚေနေသာ လက္ရွိအေျခအေနမ်ားကိုၾကည့္လွ်င္ အေမရိကန္ႏွင့္ အစၥေရးတို႔သည္ အီရန္ႏိုင္ငံအေပၚ မ်ားစြာေလွ်ာ့တြက္ခဲ့ေၾကာင္းထင္ရွားသည္။ အီရန္၏ အဓိပတိ ေခါင္း ေဆာင္ အယာတိုလာမူရွတာဘာခါေမနီ၏မိန႔္ခြန္းကို နားေထာင္ၾကည့္လွ်င္ သူတို႔သည္ အေလွ်ာ့ေပး ေစ့စပ္ရန္ လုံးဝဆႏၵမရွိဘဲ ျပင္းထန္ေသာတုံ႔ျပန္မႈမ်ားကိုသာ လုပ္ေဆာင္ေတာ့မည္ကို ေတြ႕ရသည္။
လူအမ်ားက ညႇိႏႈိင္းမႈအေၾကာင္းေျပာေနၾကေသာ္လည္း အီရန္သည္ ယခင္က ႏွစ္ႀကိမ္တိုင္တိုင္ ညႇိႏႈိင္းရန္ႀကိဳးစားခဲ့ဖူးရာ အေမရိကန္ႏွင့္အစၥေရး၏ ဗုံးႀကဲမႈမ်ားကိုသာ တုံ႔ျပန္မႈအျဖစ္ရရွိခဲ့သည္။ ယခု အခါ အီရန္သည္ အေျခခံအေဆာက္အအုံမ်ား ဖ်က္ဆီးခံရျခင္း၊ ေခါင္းေဆာင္မ်ားလုပ္ႀကံခံရျခင္းႏွင့္ လူ ေပါင္းေထာင္ခ်ီ ေသဆုံးရျခင္းတို႔ကဲ့သို႔ ရက္စက္ေသာက်ဴးေက်ာ္စစ္ကိုခံေနရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အီရန္ ၏ တုံ႔ျပန္မႈမ်ားသည္ အံ့ဩစရာမရွိျဖစ္ေနၿပီး ၎တို႔သည္ မိမိတို႔ႏိုင္ငံ၏တည္ရွိမႈအတြက္သာ ခုခံကာကြယ္ ေနၾကျခင္းျဖစ္သည္။
ထရမ့္က ဤစစ္ပြဲတြင္ အေမရိကန္ေအာင္ပြဲခံၿပီဟုေႂကြးေၾကာ္ေနျခင္းသည္ အႏွစ္သာရမရွိေသာ ဟန္ျပေျပာဆိုခ်က္မ်ားသာျဖစ္သည္။ ထရမ့္သည္ အ ေျခအေနတစ္ခုကို မိမိစိတ္ကူးထဲရွိသလို ေျပာဆို တတ္သူျဖစ္ၿပီး အမွန္တကယ္တြင္မူ အေမရိကန္အ တြက္ ဤစစ္ပြဲမွာ ေအာင္ပြဲရမည့္လမ္းစ လုံးဝမရွိပါ။ ဤလုပ္ရပ္မ်ားသည္ အေမရိကန္အတြက္သာမက တစ္ကမာၻလုံးအတြက္ပါ ကပ္ေဘးတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ကမာၻ ႀကီးကို တတိယကမာၻစစ္အတြင္းသို႔ တြန္းပို႔ေနျခင္း သာျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ႏွင့္အစၥေရးတို႔၏ မဆင္မ ျခင္ ရဲတင္းလြန္းေသာ စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားေၾကာင့္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို ရင္ဆိုင္ေနရၿပီျဖစ္သည္။ စစ္ပြဲ၏ ရည္မွန္းခ်က္ပင္ အတိအက်မရွိဘဲ ေအာင္ပြဲခံၿပီဟု ေျပာ ဆိုေနျခင္းမွာ အင္မတန္ ရယ္စရာေကာင္းလွ သည့္အျပင္ အေျခအေနမွန္ကို လုံးဝမ်က္ကြယ္ျပဳထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
ယခုအခါ အေမရိကန္သည္ ကမာၻ႔ေနရာအႏွံ႔အျပားတြင္ စစ္မီးမ်ားေမႊးေနသည္ကို စိုးရိမ္ဖြယ္ရာ ေတြ႕ ျမင္ေနရသည္။ ဗင္နီဇြဲလားကို က်ဴးေက်ာ္ျခင္း၊ က်ဴး ဘားကိုပိတ္ဆို႔ျခင္း၊ ယူကရိန္းတြင္ ႐ုရွားႏွင့္ စစ္ပြဲျဖစ္ေနျခင္းႏွင့္ ပါကစၥတန္-အာဖဂန္နစၥတန္ စစ္ပြဲမ်ားအထိ အေမရိကန္၏လက္ခ်က္မ်ား ပါဝင္ေန ပါသည္။ ထရမ့္သည္ လက္တင္အေမရိကတြင္ စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားလုပ္ရန္ေျပာဆိုေနသလို ဂရင္းလန္း ကိုပင္ က်ဴးေက်ာ္ရန္ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့ဖူးသည့္အထိ စိတ္႐ူးေပါက္ေနသူျဖစ္သည္။ အစၥေရးသည္လည္း အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားကို ဆက္တိုက္က်ဴးေက်ာ္ေနသျဖင့္ ရက္သတၱပတ္အနည္းငယ္အၾကာတြင္ တတိယ ကမာၻစစ္ႀကီး စတင္ခဲ့ၿပီဟုေျပာရမည့္အေျခအေနသို႔ ဆိုက္ေရာက္ေနသည္။ အေမရိကန္၏ တာဝန္မဲ့ ေသာဦးေဆာင္မႈႏွင့္ စိတ္ကူးယဥ္ဆန္ေသာသမၼတေၾကာင့္ မည္သည့္ဆိုး႐ြားသည့္ကပ္ေဘးမ်ိဳးမဆို ျဖစ္ ေပၚလာႏိုင္သည္ဟု စိတ္မေကာင္းစြာသုံးသပ္ရပါသည္။
ဤစစ္ပြဲ၏ေနာက္ဆက္တြဲအျဖစ္ ကမာၻႀကီးသည္ သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ အဆိုး႐ြားဆုံး စြမ္းအင္အ က်ပ္အတည္းႏွင့္လည္း ရင္ဆိုင္ေနရၿပီျဖစ္သည္။ အီရန္က ေဟာ္မုဇ္ေရလက္ၾကားကိုထိန္းခ်ဳပ္ထားၿပီး ၎တို႔ခြင့္ျပဳသည့္ ႏိုင္ငံအနည္းငယ္ကိုသာ ေရနံတင္သေဘၤာမ်ား ျဖတ္သန္းခြင့္ေပးထားသည္။ သဘာဝ ဓာတ္ေငြ႕ႏွင့္ ေရနံရရွိမႈ သိသိသာသာေလ်ာ့က်သြားျခင္းသည္ ကမာၻ႔စီးပြားေရးအတြက္ ကပ္ဆိုးႀကီးတစ္ခု ဆိုက္ေရာက္ေစေတာ့မည္ျဖစ္သည္။ (၁၉၇၀) ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားကအေတြ႕အႀကဳံမ်ားအရ စြမ္းအင္ျပတ္ ေတာက္မႈသည္ စီးပြားေရးအေပၚ ျပင္းထန္ၿပီး လ်င္ျမန္ေသာသက္ေရာက္မႈမ်ားကိုျဖစ္ေစတတ္သည္။ အေမရိကန္ႏွင့္ အစၥေရးတို႔၏လုပ္ရပ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာသည့္ ဤစြမ္းအင္အက်ပ္အတည္းသည္ တစ္ ကမာၻလုံးရွိျပည္သူမ်ား၏ လူမႈစီးပြားဘဝကိုအႀကီးအက်ယ္ ထိခိုက္ပ်က္စီးေစမည္မွာ မလြဲဧကန္ပင္ ျဖစ္ သည္။
အီရန္၏တုံ႔ျပန္မႈဗ်ဴဟာမ်ားကိုၾကည့္ လွ်င္ ၎တို႔သည္ အေမရိကန္စခန္းမ်ား ကိုလက္ခံထား သည့္ ပင္လယ္ေကြ႕ႏိုင္ငံမ်ားကိုပစ္မွတ္ထားျခင္းျဖင့္ စီးပြားေရးအရ ထိုးႏွက္ေနျခင္းျဖစ္သည္။ အေမရိ ကန္သည္ (၁၉၅၃)ခုႏွစ္ကတည္းက အီ ရန္၏ ဒီမိုကေရစီအစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်ခဲ့သည္ မွစ၍ ဆယ္စုႏွစ္ မ်ားစြာတိုက္ခိုက္ခဲ့ေသာ သမိုင္းေၾကာင္းရွိခဲ့သည္။ အီရန္အတြက္မူ ဤစစ္ပြဲသည္ မိမိတို႔၏ ရွင္သန္ရပ္ တည္ေရးအတြက္ အသက္လုပြဲျဖစ္ၿပီး အေမရိကန္၏ေက်းကြၽန္အျဖစ္ အုပ္ခ်ဳပ္ခံရမည္ကို လုံးဝလက္မ ခံႏိုင္ျခင္းျဖစ္သည္။ ထရမ့္ႏွင့္ေနတန္ယာ ဟုတို႔သည္ အီရန္ႏိုင္ငံကို မည္သူအုပ္ခ်ဳပ္မည္နည္းဟူေသာ ေမးခြန္းကို ေျဗာင္က်က် စိန္ေခၚေနျခင္းျဖစ္သည္။ ကမာၻႀကီးအေနျဖင့္ အေမရိကန္ကို အိမ္ျပန္ခိုင္း ၿပီး အစၥေရးကိုလည္း ၎၏နယ္နိမိတ္အတြင္း၌သာ ၿငိမ္ၿငိမ္ေနရန္ ဝိုင္းဝန္းဖိအားေပးမွသာလွ်င္ ဤဆိုး႐ြား လွေသာအက်ပ္အတည္းမွ ေက်ာ္လႊားႏိုင္မည္ျဖစ္ပါသည္။
အေမရိကန္သည္ ကြၽန္ေတာ့္တစ္သက္လုံးတြင္ ဗီယက္နမ္စစ္ပြဲမွစ၍ ရန္သူမ်ားကို အၿမဲတမ္း အထင္ေသးခဲ့သည့္အက်င့္ဆိုးရွိခဲ့သည္။ ရက္ပိုင္းအတြင္း ေအာင္ပြဲခံမည္ဟုေႂကြးေၾကာ္ေလ့ရွိေသာ္လည္း ေနာက္ဆုံးတြင္ ေဒၚလာထရီလ်ံေပါင္းမ်ားစြာႏွင့္ လူေပါင္းသိန္းခ်ီအေသခံၿပီးမွ အရႈံးႏွင့္ အိမ္ျပန္ရစၿမဲ ျဖစ္သည္။ ယခုလည္း အီရန္၏ စစ္အင္အားႏွင့္ဗ်ဴဟာမ်ားကို အထင္ေသးခဲ့ၾကၿပီး အီရန္ျပည္သူမ်ားက အစိုးရကိုဆန႔္က်င္ၾကလိမ့္မည္ဟု စိတ္ကူးယဥ္ခဲ့ၾကသည္။ အေမရိကန္ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ စစ္အင္ အားအေပၚယစ္မူးေနၾကၿပီး က်န္သည့္ကမာၻႀကီးကို လုံးဝအကဲျဖတ္မွားယြင္းေနၾကျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ၎ တို႔၏ စိတ္ကူးယဥ္ကမာၻထဲတြင္ အီရန္ေခါင္းေဆာင္ကို သူတို႔စိတ္ႀကိဳက္ေ႐ြးခ်ယ္ႏိုင္မည္ဟု ထင္မွတ္ေန ျခင္းမွာ အင္မတန္႐ူးသြပ္ေသာ အေတြးအေခၚတစ္ခုသာျဖစ္သည္။
အစၥေရး၏စစ္ဝါဒသည္ အရပ္သားႏွင့္စစ္ဘက္ ပစ္မွတ္ကို ခြဲျခားျခင္းမရွိဘဲ အစုလိုက္အၿပဳံလိုက္ သတ္ျဖတ္ျခင္းကိုသာ အေျခခံထားသည္။ ဂါဇာတြင္ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈက်ဴးလြန္ခဲ့သလို ယခုလည္း လက္ဘႏြန္ႏွင့္ အီရန္ရွိ စာသင္ေက်ာင္းမ်ား၊ ေဆး႐ုံမ်ားကို ဗုံးႀကဲဖ်က္ဆီးေနျခင္းျဖစ္သည္။ အီရန္ရွိ စာသင္ေက်ာင္းတစ္ခုကို အေမရိကန္က ဒုံးက်ည္ျဖင့္ တိုက္ခိုက္ခဲ့သျဖင့္ ကေလးသူငယ္ (၁၆၈) ဦး ေသဆုံးခဲ့ရျခင္းမွာ အင္မတန္ဝမ္းနည္းဖြယ္ေကာင္းေသာ ရာဇဝတ္မႈျဖစ္သည္။ အစၥေရးသည္ ဂါဇာကို ေျမလွန္ပစ္ခဲ့သလို တီဟီရန္ၿမိဳ႕ကိုလည္း ထိုကဲ့သို႔လုပ္ေဆာင္ရန္ ႀကိဳးစားေနျခင္းကို ကမာၻႀကီးက ၿငိမ္ခံ မေနသင့္ပါ။ ဤသည္မွာ အေမရိကန္၏ အားေပးအားေျမႇာက္မႈျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ေနေသာ လူအစုလိုက္ အၿပဳံလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈျဖစ္ၿပီး လူသားမ်ိဳးႏြယ္အေပၚက်ဴးလြန္သည့္ ႀကီးမားေသာျပစ္မႈတစ္ခုျဖစ္သည္။
ဝမ္းနည္းစရာေကာင္းသည္မွာ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားရွိမီဒီယာမ်ားသည္ ဤကဲ့သို႔ ကေလးသူငယ္ မ်ား ေသဆုံးမႈကို ပုံမွန္ကိစၥတစ္ခုကဲ့သို႔ (normalized) ျဖစ္ေအာင္ ဝါဒျဖန႔္ေနၾကျခင္းျဖစ္သည္။ အမွန္ တရားကိုေဖာ္ျပမည့္အစား အီရန္ကိုသာ အျပစ္တင္ေနၾကၿပီး သတင္းစီးဆင္းမႈကို ၎တို႔စိတ္ႀကိဳက္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားၾကသည္။ အစၥေရး၏ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈကိုေထာက္ျပလွ်င္ ဂ်ဴးဆန႔္က်င္ေရးဟု အမည္ တပ္ကာ အမွန္တရားကို ဖုံးကြယ္ရန္ႀကိဳးစားေနၾကသည္။ ဤသည္မွာ အင္မတန္ ေၾကာက္မက္ဖြယ္ ေကာင္းေသာ ဝါဒျဖန႔္မႈျဖစ္ၿပီး ကမာၻ႔ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ လက္ေတြ႕အရွိတရားကို နားလည္ရန္ လိုအပ္ သည္။ အျပစ္ မဲ့ကေလးသူငယ္မ်ားသတ္ျဖတ္ခံေနရျခင္းကို မျမင္ခ်င္ေယာင္ေဆာင္ေနျခင္းသည္လည္း ရာဇဝတ္မႈတြင္ ပူးေပါင္းပါဝင္ေနျခင္းႏွင့္ မျခားနားလွပါ။
ထရမ့္က အီရန္သို႔ ၾကည္းတပ္ျဖင့္က်ဴးေက်ာ္ရန္ စဥ္းစားေနျခင္းသည္လည္း အႏွစ္သာရမရွိ ေသာ ေလလုံးထြားမႈမ်ားသာျဖစ္သည္။ အီရတ္စစ္ပြဲတုန္းက ျပည္သူမ်ားကိုလိမ္ညာခဲ့ေသာ္လည္း အခုအခါ အေမရိကန္ျပည္သူမ်ားသည္ စစ္ပြဲကို ျပင္းထန္စြာဆန႔္က်င္ေနၾကၿပီျဖစ္သည္။ စီးပြားေရး က်ဆင္းလာျခင္းႏွင့္အတူ ထရမ့္၏လုပ္ရပ္မ်ားေၾကာင့္ အေမရိကန္ ျပည္တြင္းတြင္ ႀကီးမားေသာ ႏိုင္ငံ ေရးေပါက္ကြဲမႈမ်ားျဖစ္လာႏိုင္ပါသည္။ အီရန္သည္ အီရတ္ထက္ ပိုမိုႀကီးမားၿပီး ေတာင္ထူထပ္ေသာ ႏိုင္ငံျဖစ္သျဖင့္ ၾကည္း တပ္က်ဴးေက်ာ္မႈသည္ အေမရိကန္အတြက္ ေနာက္ထပ္ကပ္ေဘးတစ္ခုသာျဖစ္ လာပါလိမ့္မည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေျမျပင္တပ္ဖြဲ႕မ်ားေစလႊတ္ႏိုင္ဖြယ္မရွိသလို ၎တို႔တြင္ မည္သည့္မဟာ ဗ်ဴဟာမွမရွိဘဲ စိတ္ကူးယဥ္တြက္ခ်က္ေနျခင္းသာျဖစ္သည္။
ေဆာင္းပါးကိုနိဂုံးခ်ဳပ္ပါမည္။ အေမရိကန္၏ အဆုံးသတ္မဲ့စစ္ပြဲမ်ားသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ အႏွစ္ (၃၀) အတြင္း ပ်က္စီးဆုံးရႈံးမႈမ်ားကိုသာ ခ်န္ထားခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရပါမည္။ အစၥေရးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေနတန္ယာဟု ၏ Clean Break စီမံကိန္းသည္ ပါလက္စတိုင္းႏိုင္ငံ ထူေထာင္မႈကိုတားဆီးရန္ႏွင့္ ၎တို႔ကိုဆန႔္က်င္ သည့္အစိုးရမ်ားကို ျဖဳတ္ခ်ရန္ရည္႐ြယ္ျခင္းျဖစ္သည္။ ထို႐ူးသြပ္ေသာဝါဒေၾကာင့္ လစ္ဗ်ား၊ ဆီးရီးယား၊ အီရတ္ႏွင့္ယီမင္တို႔တြင္ စစ္ပြဲမ်ားျဖစ္ၿပီး လူေပါင္း သန္း ႏွင့္ခ်ီေသဆုံးခဲ့ရသည္။ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒအရ ပါလက္စတိုင္းႏိုင္ငံကို အသိအမွတ္ျပဳမည့္အစား စစ္ပြဲမ်ားကိုသာေ႐ြးခ်ယ္ခဲ့သျဖင့္ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း သည္ ယေန႔တိုင္ မၿငိမ္မသက္ျဖစ္ေနရျခင္းျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံတကာအသိုက္အဝန္းအေနျဖင့္ ဤ႐ူးသြပ္ ေသာ စစ္ဝါဒမ်ားကိုရပ္တန႔္ၿပီး အမွန္တရားႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဘက္က မားမားမတ္မတ္ရပ္တည္ရန္ အခ်ိန္က်ေရာက္ေနၿပီျဖစ္သည္။